Blog Kỹ năng mềm

1: Thiếu máu

Thiếu máu là tình trạng cơ thể thiếu sắt, vì thế lượng hồng cầu tạo ra rất ít, khiến cho các mô và tế bào trong cơ thể bị thiếu hụt oxy, trong đó có cả não bộ. Khi đó, chúng ta sẽ luôn chìm trong mệt mỏi, cơ thể thiếu năng lượng, ngay cả khi đã ngủ đủ giấc mỗi đêm.

Để nhận biết các dấu hiệu của bệnh thiếu máu, bạn có thể đọc list dưới đây:

• Thường xuyên hoa mắt, chóng mặt, ù tai, nhất là những khi thay đổi tư thế.
• Trí nhớ sa sút, hay đau đầu, ngủ không ngon giấc, buồn ngủ nhiều vào ban ngày, tâm lý thay đổi, rất dễ căng thẳng, cáu gắt
• Đánh trống ngực, khó thở, hồi hộp, đau ngực
• Hay chán ăn, rối loạn tiêu hóa
• Da xanh xao, vàng vọt, niêm mạc nhợt nhạt
• Lưỡi nhợt, lưỡi đỏ
• Tóc rụng nhiều, móng tay giòn, dễ gẫy,

2. Tiểu đường

Tiểu đường (đái tháo đường) là một bệnh nội tiết, với biểu hiện là lượng đường trong máu tăng cao trên mức bình thường do cơ thể thiếu hụt hay đề kháng với hormone insullin, dẫn tới rối loạn chuyển hóa đường trong máu.

Tiểu đường típ 1: người mắc bệnh bị thiếu insulin do tuyến tụy không sản xuất insulin. Tiểu đường típ 1 hiếm gặp, thường xảy ra ở trẻ nhỏ, người trẻ chiếm dưới 10% số người mắc bệnh.

Tiểu đường típ 2: những người bị tiểu đường típ 2 bị đề kháng với insulin. Nghĩa là cơ thể vẫn có thể sản xuất insulin nhưng nó không thể chuyển hóa được glucose. Khoảng 90% đến 95% người bị tiểu đường trên thế giới là típ 2.

Nếu bạn bị mệt mỏi liên tục, thì bạn nên nghĩ tới căn bệnh tiểu đường. Nhất là khi nó đi kèm với các triệu chứng như là:

• Đi tiểu nhiều lần trong ngày
• Khát nước thường xuyên
• Sụt cân
• Mệt mỏi và hay đói ,kể cả khi ăn nhiều
• Thị lực suy giảm
• Có vết thương rất lâu lành
• Hay bị đau và tê tay chân

Tiểu đường hay xảy ra ở những người ở tuổi trung niên (trên 40 tuổi ) hoặc phụ nữ mang thai. Nếu trong gia đình có người tiền sử bị tiểu đường thì bạn cũng có nguy cơ mắc bệnh này. Những người thừa cân, béo phì, huyết áp cao cũng có nguy cơ cao với tiểu đường.

3. Suy giáp

Suy giáp là tình trạng hormone tuyến giáp suy giảm gây ra hàng loại những rắc rối với cơ thể trong đó có tình trạng buồn ngủ, mệt mỏi. Nguyên nhân gây bệnh chủ yếu là do tự miễn ( Viêm Giáp Hashimoto, Viêm gan sau sinh, Kháng thể kháng thụ thể TSH). Ngoài ra, suy giảm chức năng tuyến giáp cũng có thể xảy ra sau điều trị xạ trị, phẫu thuật…

Các triệu chứng nổi bật của bệnh suy giáp:

• Tăng cân bất thường
• Nhịp tim thay đổi
• Mệt mỏi, khó gắng gượng sức lực khi lao động
• Rối loạn kinh nguyệt (hay rong kinh).
• Da khô, tái lạnh, tóc gãy rụng nhiều
• Mí mắt nặng, thâm, lưỡi to dày, giọng nói khàn
• Hay táo bón
• Trí nhớ suy giảm, nói chậm chạp

4. Bệnh Alzheimer

Alzheimer là một bệnh sa sút trí tuệ phổ biến ở người cao tuổi. Hiện nay vẫn chưa xác định nguyên nhân gây ra bệnh alzheimer cụ thể như thế nào, các nhà khoa học chỉ có thể xác định, khi bị bệnh alzheimer là lúc các tế bào não lưu trữ và xử lý thông tin bắt đầu bị suy yếu và chết. Ngoài ra, các protein bất thường được sản sinh ra, tạo nên những mảng bám và tích tụ quanh và bên trong các tế bào gây cản trở đến quá trình truyền tải thông tin.

Người bị Alzheime sẽ có những dấu hiệu như là:

• Hay quên, đãng trí, quên tên người, tên địa điểm, vị trí cất giữ đồ vật
• Hay hỏi lại nhiều lần cùng một câu hỏi, kể cùng một câu chuyện nhiều lần
• Khả năng tập trung kém, mệt mỏi nhiều
• Giai đoạn nặng, người bệnh có thể mất hoàn toàn trí nhớ, không nhớ được người nhà của mình, đi lang thang, không tự chủ được trong việc chăm sóc bản thân…

Hiện nay, vẫn chưa có phương pháp để điều trị triệt để bệnh Alzheimer. Các phương pháp để hạn chế nguy cơ, tiến triển của bệnh như: sử dụng thuốc ức chế cholinesterase và memantine. Ngoài ra có thể sử dụng thuốc để giảm lo âu, trầm cảm, kích động và các vấn đề về hành vi như thuốc an thần.

Để có thể hạn chế mức độ tiến triển của bệnh cần cố gắng không thay đổi môi trường sống của bệnh nhân bởi lẽ bệnh nhân bị bệnh Alzheimer sẽ gặp rất nhiều khó khăn để thích nghi với sự thay đổi môi trường sống.

5. Hội chứng chân bồn chồn

Hội chứng bồn chồn còn được gọi là chứng chân không yên. Đây là bệnh lí thần kinh khiến cho người bệnh luôn muốn cử động chân khi họ cảm thấy khó chịu do nằm ngủ hoặc ngồi lâu tại một vị trí. Hội chứng này thường xảy ra chủ yếu vào ban đêm, dẫn đến tình trạng ngủ không sâu giấc, khó ngủ. Vì vậy, vào ban ngày họ luôn trong trạng thái mệt mỏi.

Triệu chứng của bệnh chân không yên khá đa dạng, những người đã gặp phải tình trạng này mô tả lại các triệu chứng như sau:

• Cảm giác như có kiến bò râm ran
• Châm chích lòng bàn chân
• Chân nóng ran hoặc đôi khi là ngứa ngáy
• Giật cơ, chuột rút, đau nhức chân

Nguyên nhân chính xác tại sao xảy ra hội chứng này thì hiện nay giới khoa học chưa tìm ra cụ thể. Nhưng họ cho rằng, nó có thể liên quan đến cách mà cơ thể xử lý dopamine – một chất dẫn truyền thần kinh có vai trò kiểm soát hoạt động của cơ bắp.

Xem chi tiết hơn về phương pháp điều trị bệnh tại đây

6. Chứng ngưng thở khi ngủ

Đây là rối loạn đặc trưng của bệnh lý hô hấp có liên quan đến giấc ngủ. Biểu hiện lâm sàng của bệnh này là những cơn ngừng thở ngắn trong khi ngủ kéo dài > 10s, dẫn tới sự giảm nồng độ oxy trong máu.

Vì đường thở bị tắc nghẽn nên người bệnh hay thở hồn hển, tỉnh giấc, sau đó lại thiếp đi. Do đó, chất lượng giấc ngủ bị gián đoạn. Người bệnh luôn cảm thấy mệt mỏi vào ban ngày.

Béo phì là nguyên nhân phổ biến gây ngưng thở khi ngủ ở người lớn. Các ngấn mỡ tích cụ ở vùng cổ có thể chặn đường thở khiến bạn gặp khó khăn khi hô hấp trong lúc ngủ.

Những người bị phì đại VA, amidan hoặc có lưỡi lớn cũng dễ khiến đường thở bị thu hẹp hơn dẫn đến chứng ngưng thở trong khi ngủ.

Rối loạn nội tiết: suy giáp, phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang có thể gây ngưng thở trong khi ngủ.

Hội chứng này cũng được phát hiện ở những người bị suy tim hoặc suy thận. Những bệnh nhân này bị tích tụ chất lỏng ở cổ gây tắc nghẽn đường hô hấp trên và gây ngưng thở khi ngủ.

Trẻ sinh non (trước 37 tuần)có nguy cơ mắc các vấn đề về hô hấp cao hơn trong khi ngủ. Trong hầu hết các trường hợp, nguy cơ gây suy giảm chức năng não khi đến tuổi trưởng thành.

Các hội chứng di truyền ảnh hưởng đến cấu trúc của khuôn mặt hoặc hộp sọ, đặc biệt là tình trạng cấu trúc xương mặt nhỏ, lưỡi dài hơn có thể gây ngưng thở khi ngủ. Ngoài ra, những người có khiếm khuyết về môi (hở hàm ếch), mắc hội chứng đao hoặc hội chứng giảm thông khí trung ương (Hypoventilation) bẩm sinh cũng là nguồn gốc gây ra căn bệnh này

Các dấu hiệu thường gặp của chứng ngưng thở khi ngủ bao gồm:

• Nhịp thở không đều, bị tắc nghẽn quá 10s trong lúc ngủ.
• Ngáy to thường xuyên
• Thở hổn hển trong khi ngủ
• Luôn buồn ngủ và mệt mỏi vào ban ngày
• Kém tập trung, kém tỉnh táo, suy giảm trí nhớ
• Khô miệng hoặc đau đầu khi thức dậy
• Rối loạn chức năng tình dục hoặc giảm ham muốn tình dục
• Hay thức vào ban đêm để đi tiểu

Các triệu chứng ngưng thở khi ngủ là khác nhau đối với phụ nữ, nam giới và ở trẻ em. Chứng ngưng thở thường khiến phụ nữ hay gặp những cơn đau đầu, thường xuyên lo lắng và khó ngủ. Trẻ em hay bị đái dầm, hen suyễn, hiếu động thái quá. Trong khi đàn ông thường có biểu hiện ngủ ngáy rất to.

Xem chi tiết về phương pháp điều trị chứng ngưng thở khi ngủ trong bài viết này

7. Chứng ngủ rũ (Bệnh ngủ gà)

Chứng ngủ rũ nói đến tình trạng một người cảm thấy buồn ngủ quá mức, dù là khi nào. Họ có thể ngủ ngay trong khi lái xe, nấu ăn hay làm việc… mà dù cố gắng giữ tỉnh táo nhưng vẫn không thể cưỡng lại được.

Chứng ngủ rũ còn đi kèm với các triệu chứng như sau:

• Mất trương lực cơ đột ngột (mất trương lực cơ hay rối loạn trương lực cơ (dystonia) được đặc trưng bởi những cử động không tự ý, có sự duy trì co thắt cơ dẫn đến xoắn vặn và các cử động lặp đi lặp lại, hoặc tạo nên những tư thế bất thường.) trong thời gian ngắn. Hiện tượng này có thể xảy ra ở toàn thân hoặc khu trú ở một vùng nhất định trên cơ thể, nó hay xảy đến khi người bệnh có xúc động gì đó.
• Đôi khi, bệnh nhân có biểu hiện nói lắp, nói ngọng trong những khoảng thời gian ngắn.
• Một số người còn có thể gặp ảo giác trong khi ngủ, với những cơn ác mộng nhưng rất thực, tình trạng mơ màng này thường xảy đến những lúc nửa thức nửa ngủ, khiến người bệnh hoảng sợ. Người bệnh có cảm giác mê man, không thể vận động được, giống như bị bóng đè.
• Bệnh nhân buồn ngủ nhiều vào ban ngày, cơ thể mệt mỏi, thiếu tập trung, trí nhớ sa sút.

Hiện nay, khoa học vẫn chưa thể xác định được nguyên nhân chính xác dẫn đến hội chứng này là gì. Nhưng các chuyên gia cho rằng, bệnh lí này có liên quan tới sự mất cân bằng các chất hóa học tồn tại trong não bộ.

Đa phần, những bệnh nhân bị mắc chứng ngủ gà có nồng độ hormone hypocretin thấp hơn bình thường – đây là một loại hormone thúc đẩy sự tỉnh táo của con người. Ngoài ra, một giả thuyết khác cũng cho rằng những khiếm khuyết về mặt di truyền gây cản trợ sự sản xuất loại hormone này cũng là nguyên nhân dẫn tới chứng ngủ gà, ngủ gật.

Tìm hiểu thêm: Bệnh ngủ gà nguy hiểm ra sao và cách điều trị hiệu quả

Buồn bã là một trong những cảm xúc phổ biến nhất của con người, nó hiển hiện rõ  trong những thời khắc ai đó khó khăn, tuyệt vọng. Tuy nhiên, cảm giác buồn bã, lo lắng, vô vọng và như không quan tâm tới mọi thứ xung quanh diễn ra thường xuyên thì được coi là triệu chứng của trầm cảm.

Trầm cảm không phải là thứ mà một người có thể bỏ qua hoặc đơn giản là sẽ bỏ đi. Thay vào đó, nó là một rối loạn tâm lí nghiêm trọng ảnh hưởng đến cách một người ăn, ngủ, cảm nhận và suy nghĩ.

Nguyên nhân của trầm cảm không được tìm ra rõ ràng, nhưng người ta cho rằng nó có thể được kiểm soát hiệu quả bằng điều trị tâm lý hay sử dụng thuốc.

Mối quan hệ giữa giấc ngủ và bệnh trầm cảm rất phức tạp – trầm cảm có thể gây ra các vấn đề về giấc ngủ và các vấn đề về giấc ngủ có thể gây ra hoặc góp phần vào các rối loạn trầm cảm.

Đối với một số người, các triệu chứng trầm cảm xảy ra trước khi bắt đầu các vấn đề về giấc ngủ. Đối với những người khác, vấn đề giấc ngủ xuất hiện đầu tiên. Vấn đề về giấc ngủ và trầm cảm cũng có thể chia sẻ các yếu tố nguy cơ và đặc điểm sinh học và hai điều kiện có thể đáp ứng với một số chiến lược điều trị tương tự. Vấn đề về giấc ngủ cũng liên quan đến bệnh trầm cảm nặng hơn.

Mất ngủ rất phổ biến ở những bệnh nhân trầm cảm. Bằng chứng cho thấy rằng những người bị mất ngủ có nguy cơ mắc trầm cảm cao gấp 10 lần so với những người ngủ ngon. Những người bị trầm cảm có thể bị một loạt các triệu chứng mất ngủ, bao gồm khó ngủ (mất ngủ khi ngủ), khó ngủ (mất ngủ duy trì giấc ngủ), ngủ không ngon giấc và buồn ngủ ban ngày. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy nguy cơ phát triển của bệnh lí trầm cảm cao nhất ở những người mắc chứng mất ngủ và duy trì giấc ngủ.

Chứng ngưng thở khi ngủ (OSA) cũng được liên kết với trầm cảm. Trong một nghiên cứu  trên 18.980 người ở châu Âu được thực hiện bởi nhà nghiên cứu Stanford, Maurice Ohayon, những người bị trầm cảm được phát hiện có nguy cơ bị rối loạn giấc ngủ gấp 5 lần (OSA là dạng thở rối loạn giấc ngủ phổ biến nhất). Tin tốt là điều trị OSA bằng cách sử dụng máy hỗ trợ thở (CPAP) có thể cải thiện trầm cảm. Một nghiên cứu khác vào năm 2007 trên bệnh nhân OSA đã sử dụng CPAP trong một năm cho thấy những cải thiện về triệu chứng trầm cảm là rất đáng kể và kéo dài.

Trong nhiều trường hợp, vì các triệu chứng trầm cảm chồng chéo với các triệu chứng rối loạn giấc ngủ, có nguy cơ chẩn đoán sai. Ví dụ, tâm trạng chán nản có thể là dấu hiệu của chứng mất ngủ, OSA hoặc chứng ngủ rũ . Hội chứng chân không yên (RLS), một tình trạng thần kinh gây ra sự khó chịu ở chân và các vấn đề về giấc ngủ, cũng liên quan đến trầm cảm. Theo Tổ chức Hội chứng Chân không yên, khoảng 40% những người bị RLS phàn nàn về các triệu chứng sẽ cho thấy trầm cảm nếu được đánh giá mà không xem xét rối loạn giấc ngủ.

Nhiều trẻ em và thanh thiếu niên bị trầm cảm bị các vấn đề về giấc ngủ như mất ngủ hoặc quá mẫn (buồn ngủ quá mức) hoặc cả hai. Theo nghiên cứu gần đây, trẻ em bị trầm cảm bị mất ngủ và quá mẫn có khả năng bị trầm cảm nặng và kéo dài hơn. Họ cũng có nhiều khả năng bị giảm cân, suy giảm vận động và anhedonia (không có khả năng cảm thấy khoái cảm). Ngoài ra, cuộc thăm dò Giấc ngủ ở Mỹ năm 2006 của NSF, tập trung vào trẻ em từ 11 đến 17 tuổi, đã tìm thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa tâm trạng tiêu cực và các vấn đề về giấc ngủ. Trong số thanh thiếu niên báo cáo là không hạnh phúc, 73% báo cáo không ngủ đủ vào ban đêm.

Trầm cảm ảnh hưởng đến tất cả các loại người từ khắp nơi trên thế giới, nhưng một số người nhất định có nhiều khả năng mắc trầm cảm hơn, bao gồm cả phụ nữ và người lớn tuổi. Trong số những người lớn tuổi, tỷ lệ trầm cảm và khó ngủ cao hơn có thể được giải thích một phần bởi tỷ lệ mắc bệnh thể chất cao hơn. Trong số phụ nữ, việc làm mẹ và thay đổi nội tiết tố trong suốt vòng đời (kinh nguyệt, mãn kinh) có thể góp phần vào tỷ lệ trầm cảm cao hơn. Trong số phụ nữ và người lớn tuổi, tỷ lệ trầm cảm cao hơn cũng có thể được giải thích bằng tỷ lệ mất ngủ cao hơn ở những nhóm này.

Rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD), còn được gọi là « trầm cảm mùa đông », là một loại trầm cảm. SAD được cho là bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi của ánh sáng và bóng tối xảy ra với cách tiếp cận của mùa đông. Nhịp sinh học được điều chỉnh bởi đồng hồ bên trong cơ thể và do tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Khi ngày trở nên ngắn hơn vào mùa thu, nhịp sinh học có thể trở nên không đồng bộ và gây ra trầm cảm. Đối với hầu hết những người bị SAD, các triệu chứng trầm cảm sẽ giải quyết vào mùa xuân với số giờ ban ngày tăng. khi ngày dài ra.

Sống với trầm cảm có thể vô cùng khó khăn. Trầm cảm không chỉ ảnh hưởng đến cách cảm nhận và suy nghĩ của một người mà nghiên cứu cho thấy nó còn liên quan đến các vấn đề sức khỏe mãn tính nghiêm trọng như bệnh tim. Nếu bạn đang gặp phải các triệu chứng trầm cảm, điều rất quan trọng là tìm cách điều trị càng sớm càng tốt.

Triệu chứng

Các triệu chứng của bệnh trầm cảm rất đa dạng, không phải ai bị trầm cảm cũng có tất cả những dấu hiệu được liệt kê dưới đây. Một số bệnh nhân trầm cảm chỉ có một trong số này, trong khi những người khác có thể có một số, hầu hết hoặc tất cả:

• Cảm giác tuyệt vọng, bất lực và buồn bã
• Suy nghĩ về cái chết hoặc tự tử
• Mất hứng thú với những thứ đã từng vui
• Vấn đề tập trung
• Quên
• Mất ham muốn nhất là ham muốn tình dục
• Thay đổi về cân nặng và sự thèm ăn đôi khi là chán ăn
• Ngủ ngày nhiều
• Mất năng lượng
• Mất ngủ

Trầm cảm cũng có thể đi kèm với cảm giác lo lắng và suy nghĩ nhận thấy bản thân thấp kém.

Các triệu chứng khác như là đau lưng, đau đầu và các vấn đề về đường tiêu hóa cũng có thể xảy ra khi một người bị trầm cảm.

Các vấn đề về giấc ngủ như mất ngủ và buồn ngủ ban ngày thường là một trong những đặc điểm gây suy nhược nhất của trầm cảm.

Bệnh trầm cảm có thể có các hình thức khác nhau, bao gồm rối loạn trầm cảm lớn (MDD), rối loạn trương lực và rối loạn lưỡng cực. MDD đề cập đến một khả năng suy yếu để ăn, ngủ, làm việc, suy nghĩ, tận hưởng các hoạt động và cảm thấy niềm vui.

Dysthymia là một dạng trầm cảm nhẹ nhưng dai dẳng hơn. Một dạng khác của bệnh trầm cảm là rối loạn lưỡng cực (bệnh trầm cảm hưng cảm), được đặc trưng bởi mức độ cực cao và thấp. Trong các giai đoạn cao, bệnh nhân lưỡng cực có thể tràn đầy năng lượng, nói nhiều và vui vẻ. Trong thời gian thấp, họ gặp các triệu chứng trầm cảm.

Đọc thêm: Thiếu ngủ ảnh hưởng thế nào tới sự tập trung và nhận thức của bạn?

Nên làm gì với bệnh trầm cảm?

Điều trị trầm cảm thường bao gồm sự kết hợp giữa liệu pháp tâm lý (bao gồm trị liệu nhận thức hành vi) và / hoặc điều trị dược lý (thuốc). Mỗi liệu pháp này có thể được sử dụng để điều trị cả trầm cảm và mất ngủ và điều trị các vấn đề về giấc ngủ thường là một phần không thể thiếu trong trị liệu trầm cảm.

Điều trị trầm cảm có thể phức tạp do rối loạn giấc ngủ. Ví dụ, bệnh nhân mắc cả OSA và trầm cảm nên tránh dùng thuốc chống trầm cảm an thần do khả năng ức chế hô hấp và làm xấu đi OSA. Trước khi bắt đầu trị liệu cho bệnh trầm cảm, hãy nói chuyện với bác sĩ về bất kỳ triệu chứng ngủ nào bạn đang gặp phải. Trong một số trường hợp, điều trị hiệu quả vấn đề giấc ngủ có thể đủ để giảm bớt các triệu chứng trầm cảm.

Liệu pháp hành vi nhận thức (CBT) là một cách tiếp cận hành vi để điều trị trầm cảm ngày càng phổ biến do hiệu quả của nó và thiếu tác dụng phụ. Các tính năng thiết yếu của CBT cho trầm cảm bao gồm tái cấu trúc nhận thức, một kỹ thuật nhắm vào những suy nghĩ dẫn đến cảm giác trầm cảm và kích hoạt hành vi, nhằm vào hành vi có thể duy trì trầm cảm. CBT có thể được sử dụng để điều trị chứng mất ngủ và trầm cảm cùng một lúc. Bấm vào đây để các thành phần của CBT cho chứng mất ngủ.

Có một số loại thuốc khác nhau được sử dụng để điều trị chứng mất ngủ, và bác sĩ sẽ làm việc với bạn để xác định loại thuốc nào là tốt nhất cho bạn. Một số phương pháp điều trị phổ biến nhất cho bệnh trầm cảm là:

• Các chất ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI) – SSRIs cải thiện tâm trạng hiệu quả ở nhiều bệnh nhân, nhưng chúng cũng có thể gây ra hoặc làm trầm trọng thêm chứng mất ngủ.
• Thuốc chống trầm cảm ba vòng – thuốc chống trầm cảm ba vòng thường an thần, nhưng chúng cũng có thể mang tác dụng phụ nghiêm trọng như huyết áp cao.
• Thuốc chống co giật ổn định tâm trạng và lithium – những loại thuốc này thường được sử dụng để điều trị rối loạn lưỡng cực.

Ngoài các lựa chọn điều trị ở trên, bệnh nhân bị SAD có thể được hưởng lợi từ liệu pháp ánh sáng. Liệu pháp ánh sáng có thể liên quan đến việc tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên (ánh sáng từ mặt trời) hoặc điều trị bằng hộp đèn. Liệu pháp ánh sáng được coi là an toàn, nhưng ít bằng chứng tồn tại để hỗ trợ hiệu quả của nó trong điều trị SAD hoặc các dạng trầm cảm khác. Tham khảo ý kiến ​​bác sĩ trước khi bắt đầu bất kỳ hình thức trị liệu bằng ánh sáng nào, vì tiếp xúc với ánh nắng mặt trời hoặc ánh sáng mạnh có thể gây ra tác động tiêu cực.

Một số cá nhân cho thấy sự cải thiện đáng kể các triệu chứng trầm cảm sau một đêm thiếu ngủ một phần hoặc hoàn toàn, các bác sĩ hàng đầu coi việc sử dụng thiếu ngủ như một biện pháp can thiệp. Tuy nhiên, những cải tiến như vậy là không đáng tin cậy và bị đảo ngược sau một đêm ngủ bình thường, làm cho thiếu ngủ là một lựa chọn điều trị không thực tế cho trầm cảm. Hơn nữa, thiếu ngủ có khả năng gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng như buồn ngủ cực độ, suy giảm nhận thức và tăng nguy cơ chấn thương hoặc tai nạn giao thông.

Để chuẩn bị cho chuyến thăm chuyên gia y tế để đánh giá và điều trị trầm cảm, việc theo dõi tâm trạng của bạn và sử dụng nhật ký giấc ngủ trong khoảng thời gian hai tuần là rất hữu ích. Chia sẻ thông tin này với bác sĩ trị liệu của bạn sẽ giúp hướng dẫn điều trị và chẩn đoán chính xác.

Điều trị trầm cảm lâm sàng có thể mất thời gian. Thuốc trầm cảm thường mất vài tuần để có hiệu lực đầy đủ và một số cá nhân có thể cần phải thử nhiều loại thuốc trước khi tìm ra loại thuốc phù hợp nhất với họ. Hãy nhớ rằng bạn không nên ngừng dùng thuốc trầm cảm vì các triệu chứng của bạn được cải thiện vì điều này có thể gây ra các triệu chứng tái phát hoặc các tác động xấu khác. Luôn luôn tham khảo ý kiến ​​nhà cung cấp chăm sóc sức khỏe của bạn trước khi thực hiện bất kỳ thay đổi nào đối với liệu pháp trầm cảm hoặc bất kỳ chế độ dùng thuốc nào.

Giải quyết các triệu chứng giấc ngủ có tầm quan trọng quan trọng để phục hồi từ trầm cảm. Hãy chắc chắn để thảo luận về bất kỳ vấn đề giấc ngủ vẫn tồn tại khi tâm trạng được cải thiện. Những vấn đề như vậy có thể báo hiệu sự hiện diện của một rối loạn giấc ngủ tiềm ẩn.

Đối phó

Trầm cảm có thể khiến một người trở nên căng thẳng và mệt mỏi. Nó cũng có thể khiến họ cảm thấy bất lực và vô vọng. Ngoài việc điều trị với một chuyên gia y tế hoặc sức khỏe tâm thần, thì đây là một số lời khuyên hữu giúp người bệnh có thể đối phó với trầm cảm hàng ngày:

• Giữ một lịch trình ngủ / thức thường xuyên
• Nên mở rèm vào buổi sáng, sau khi thức dậy, tránh ở trong phòng tối sẽ khiến tâm trạng ủ rũ thêm.
• Tập thể dục đều đặn mỗi ngày
• Không nên ngủ trưa quá nhiều
• Nhận một số hình thức tập thể dục mỗi ngày
• Tránh ngủ trưa nếu bạn bị mất ngủ vào ban đêm
• Hạn chế cafein và rượu
• Nhờ người thân giúp đỡ – bạn không nên đối mặt với trầm cảm một mình

Tổng quan

Chứng ngủ rũ là một rối loạn giấc ngủ mãn tính đặc trưng bởi cảm giác buồn ngủ quá độ vào ban ngày, cơn buồn ngủ xảy ra đột ngột, người bệnh có thể ngủ ngay trong lúc đang làm việc gì đó.

Những người mắc chứng ngủ rũ thường khó thức dậy trong thời gian dài, bất kể hoàn cảnh nào.

Chứng ngủ rũ có thể gây ra sự gián đoạn nghiêm trọng trong thói quen hàng ngày của bạn, ảnh hưởng tới sức khỏe và tính mạng nhất là ngủ trong những trường hợp nghiêm trọng như là khi đang lái xe hoặc làm việc trên cao (công nhân xây dựng).

Đôi khi, chứng ngủ rũ có thể đi kèm với việc mất trương lực cơ đột ngột (sẽ được giải thích cụ thể ở bên dưới.),

Chứng ngủ rũ là một bệnh rối loạn về giấc ngủ mãn tính, hiện nay chưa có phương pháp chữa trị khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên việc sử dụng một số loại thuốc đặc biệt kết hợp với thay đổi lối sống có thể giúp kiểm soát các triệu chứng. Sự hỗ trợ gia đình, bạn bè, là điều quan trọng để có thể giúp bạn đối phó với chứng ngủ rũ.

Triệu chứng

Các dấu hiệu và triệu chứng của chứng ngủ rũ có thể xấu đi trong vài năm đầu và sau đó sẽ kéo dài suốt đời. Chúng bao gồm:

Quá buồn ngủ vào ban ngày: Người mắc chứng ngủ rũ sẽ cảm thấy buồn ngủ đột ngột họ có thể ngủ ngay lập tức khi cơn buồn ngủ kéo đến dù là trong bất kì hoàn cảnh nào, bất kì thời gian nào

Ví dụ, bạn đang nói chuyện với đối tác tại quán cà phê, trong lúc đang hăng say cơn ngủ rũ kéo đến nhanh chóng và bạn ngủ gục ngay tại chỗ.

Chứng ngủ rũ cũng gây ra sự mất tập trung và kém tinh táo trong suốt cả ngày. Buồn ngủ làm cho người bệnh cảm thấy uể oải, không đủ hưng phấn để làm bất cứ việc gì khác. Từ đó ảnh hưởng tới năng suất và chất lượng công việc.

Đột ngột mất trương lực cơ: Tình trạng này, được gọi là cataplexy, đó là sự thay đổi về thể chất, các cơ bắp bị ảnh hưởng gây ra một số vấn đề như là nói năng chậm chạp, tay chân kiệt sức. Tuy nhiên Không phải tất cả các trường hợp bị mắc chứng ngủ rũ đều trải qua cataplexy.

Sự mất trương lực cơ không thể kiểm soát, nó hình thành bởi những cảm xúc mãnh liệt. Cười quá nhiều hoặc sợ hãi tột cùng, rất tức giận có thể gây ra điều này. Ví dụ, khi bạn cười, đầu của bạn có thể bị mất kiểm soát hoặc đầu gối của bạn có thể đột ngột bị co cứng lại không cử động được.

Bóng đè. Những người mắc chứng ngủ rũ thường gặp phải tình trạng không thể di chuyển hoặc nói chuyện trong khi ngủ hoặc khi thức dậy. Những ảo ảnh này thường kéo dài vài giây hoặc vài phút – nhưng có thể đáng sợ. Bạn có thể nhận thức được tình trạng giống như biết mình đang tỉnh nhưng không thể thoát ra khỏi cảm giác đáng sợ ấy.

Rối loạn hành vi giấc ngủ (REM). tình trạng này khiến người bệnh hay bị mơ lúc ngủ, mắt chuyển động nhanh qua lại, cơ thể tạm thời ở trạng thái tê liệt.

Ảo giác: Những ảo giác này được gọi là ảo giác thôi miên nếu chúng xảy ra khi bạn ngủ và ảo giác thôi miên nếu chúng xảy ra khi thức dậy. Một ví dụ là cảm giác như có một người lạ trong phòng ngủ của bạn. Những ảo giác này có thể đặc biệt sống động và đáng sợ vì bạn có thể không ngủ hoàn toàn khi bạn bắt đầu mơ và bạn trải nghiệm giấc mơ của mình như thực tế.

Các đặc điểm khác

Những người mắc chứng ngủ rũ có thể gặp cá vấn đề về rối loạn giấc ngủ khác, chẳng hạn như chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn đường thở – tình trạng thở bắt đầu và ngừng suốt đêm hay hội chứng chân không yên và thậm chí là mất ngủ.

Nguyên nhân

Nguyên nhân chính xác của chứng ngủ rũ vẫn chưa được biết. Những người mắc chứng ngủ rũ loại 1 có nồng độ hypocretin hóa học trong não rất thấp (hi-poe-KREE-tin). Hypocretin là một chất hóa học thần kinh quan trọng trong não của bạn giúp điều chỉnh sự tỉnh táo và giấc ngủ REM.

Nồng độ Hypocretin đặc biệt thấp ở những người gặp phải cataplexy. Chính xác những gì gây ra sự mất các tế bào sản xuất hypocretin trong não không được biết đến, nhưng các chuyên gia nghi ngờ đó là do phản ứng tự miễn dịch.

Cũng có khả năng di truyền đóng một vai trò trong sự phát triển của chứng ngủ rũ. Nhưng nguy cơ cha mẹ truyền chứng rối loạn này cho con rất thấp – chỉ khoảng 1%.

Nghiên cứu cũng chỉ ra mối liên quan có thể xảy ra với việc phơi nhiễm với vi-rút cúm lợn (cúm H1N1) và một dạng vắc-xin H1N1 nhất định hiện đang được quản lý ở Châu Âu, mặc dù vẫn chưa rõ tại sao.

Các yếu tố rủi ro

Chỉ có một vài yếu tố nguy cơ được biết đến đối với chứng ngủ rũ, bao gồm:
• Tuổi tác: Chứng ngủ rũ thường bắt đầu ở những người từ 10 đến 30 tuổi.
• Tiền sử bệnh tật gia đình: Nguy cơ mắc chứng ngủ rũ của bạn cao hơn từ 20 đến 40 lần nếu bạn có một thành viên gia đình mắc chứng ngủ rũ.

Sự ảnh hưởng của căn bệnh này

• Chứng ngủ rũ có thể gây ra vấn đề nghiêm trọng cho bạn vì người khác có thể hiểu lầm rằng bạn là một người làm việc thiếu chuyên nghiệp, thường xuyên ngủ gà ngủ gật mọi lúc. Những người khác có thể thấy bạn là lười biếng hoặc thờ ơ. Hiệu suất công việc của bạn có thể bị ảnh hưởng đáng kể do chứng bệnh này gây ra.

• Các cơn buồn ngủ có thể dẫn đến tổn hại về thể chất cho những người mắc chứng ngủ rũ. Bạn có nguy cơ bị tai nạn xe hơi nếu bạn ngủ khi lái xe. Nguy cơ bị cắt vào tay và bỏng của bạn sẽ cao hơn nếu bạn ngủ thiếp đi trong khi chuẩn bị thức ăn.

• Béo phì. Những người mắc chứng ngủ rũ có nhiều khả năng bị thừa cân. Việc tăng cân có thể liên quan đến sự trao đổi chất thấp.